Zarówna depresja jak i próby samobójcze stają się coraz powszechniejsze, dlatego też są przedmiotem szczególnej troski profesjonalistów zajmujących się ochroną zdrowia czy edukacją w tym zakresie.
Głównym celem artykułu będzie przyjrzenie się sylwetce człowieka cierpiącego na depresję, sposób w jaki funkcjonuje on w społeczeństwie, opisanie definicji depresji, wskazanie czynników powodujących wahania nastroju oraz wskazówek jak sobie radzić z depresją.

Przyczyny biochemiczne

Właściwe funkcjonowanie mózgu człowieka zależne jest od prawidłowego działania substancji chemicznych, tzw. neuroprzekaźników (jak nazwa wskazuje przekazują one informacje z jednych komórek nerwowych do innych). Zaburzenia w przekaźnictwie mogą stać się przyczyną depresji lub powstania predyspozycji do depresji. Najważniejsze są trzy podstawowe neuroprzekaźniki: serotonina (kontroluje nastrój oraz stany świadomości, działa przeciwdepresyjnie), noradrenalina (pokrewna adrenaliny, wydzielana przez komórki nerwowe, popularnie nazywana hormonem walki i ucieczki) oraz dopamina (zaburzenia jej ilości prowadzić mogą do schizofrenii, choroby Parkinsona i depresji).Te substancje wpływają na nastrój człowieka. W mózgu występują różne obszary – centra regulujące nastroje. Jeśli centra te pracują poprawnie, neuroprzekaźniki w sposób zsynchronizowany i prawidłowy pomagają kontrolować nastroje. Przy zaburzeniach przekaźnictwa pojawiać się mogą zaburzenia, np. depresja.

Kliniczne objawy depresji

Młody człowiek w depresji zwykle cierpi z powodu jakiejś straty-rozpadu ważnego dla niego związku, straty istotnych atrybutów, takich jak umiejętności sportowe lub zdrowie czy utraty własnej pozycji
Depresyjny nastrój pojawia się wraz z uczuciem smutku, samotności lub rozpaczy i niezdolności odczuwania przyjemności. Głównym czynnikiem może tez być irytacja, lęk, agresja. Młodzież w depresji może przechodzić wszystkie trzy procesy emocjonalne- depresyjnego nastroju, irytacji, i leku
Na poziomie behawioralnym młodzi ludzie w depresji mogą okazywać albo zredukowaną lub spowolnioną aktywność – opóźnienie psychomotoryczne albo zwiększoną aktywność- pobudzenie psychomotoryczne, mogą demonstrować niechęć do wszelkich zajęć, które dałby im poczucie spełnienia lub łączności z rodziną czy przyjaciółmi. Na poziomie interpersonalnym następuje pogorszenie relacji dzieci z rodziną przyjaciółmi nauczycielami i innymi ważnymi w ich życiu osobami. Mówią o sobie, że są samotne, ale nie potrafią podjąć kroków by nawiązać kontakt z innymi, bądź też twierdzą że na kontakt ten nie zasługują.

Do objawów somatycznych, które występują w przypadkach ciężkiej depresji należą:
• Utrata energii
• Zakłócenia snu i apetytu
• utrata wagi i niemożność osiągnięcia wagi ciała właściwej dla swojego wieku
• bóle brzucha
• ciągłe zmiany nastroju
Jeśli chodzi o pojmowanie otaczającej rzeczywistości, dzieci z depresją opisują siebie, świat oraz przyszłość w czarnych barwach. Uważają się za osoby bezużyteczne i są prawie zawsze krytyczne wobec swoich dokonań szkolnych sportowych artystycznych, towarzyskich. Tę negatywną samoocenę wyrażają zwykle jako poczucie winy za to, że nie dorastają do pewnych standardów lub że sprawiają wszystkim zawód. Otaczający ich świat- rodzinę, przyjaciół, i szkołę- postrzegają jako obojętny krytyczny i wrogi wobec nich lub nijaki. Przyszłość opisują jako pasmo porażek i maja niewielką nadzieje na poprawę tego stanu. Skrajnie negatywne myśli dotyczące siebie świata i przyszłości mogą w niektórych ciężkich przypadkach wywoływać urojenia.
Poza tym osoby dotknięte depresją popełniają błędy logiczne nie myślą w sposób spójny, maja problemy z koncentracją. Błędy w rozumowaniu polegają na tendencji do nadawania zbyt dużego znaczenia zdarzeniom negatywnym ich konsekwencjom przy jednoczesnym niedocenieniu zdarzeń pozytywnych oraz ich skutków. Niemożność koncentracji i skupienia prowadzą do kłopotów w szkole oraz podczas zajęć pozalekcyjnych które wymagają dużej uwagi. Dzieci mające depresję, cierpiące po jakiejś cennej stracie maja tendencję do postrzegania świata jako miejsca w którym straty zdarzają się cały czas. Dzieci te w sposób wybiórczy skupiają się na negatywnych cechach otoczenia. W ciężkich stanach depresyjnych okresu dojrzewania u młodych ludzi mogą występować depresyjne omamy słuchowe.

 

jak żyć z depresją

 

Ocena czynników predysponujących

Oto przykłady najważniejszych czynników ryzyka wpływających na rozwój zaburzeń nastroju

• Genetyczna podatność, występowanie w rodzinie zaburzeń nastroju
• Wczesne doświadczenie straty( osierocenie, rozstanie, przebywanie w domu dziecka)
• Problemy w kontaktach z rodzicami( zanik poczucia bezpieczeństwa w relacjach z nimi co może prowadzić do braku wewnętrznych modeli postępowania i umiejętności tworzenia związków w życiu dorosłym. Krytyczny autorytarny model rodzicielstwa, charakteryzujący się tym że rodzic bardziej zwraca uwagę na porażki dziecka niż na jego sukcesy. Również depresja nadużywanie alkoholu u rodziców przemoc lub rozpad rodziny)
• Indywidualne cechy osobowości ( niski poziom inteligencji, niska samoocena, trudny lub tłumiony temperament)

Jakość życia w depresji

Depresja pogarsza jakość życia chorego, ogranicza jego zdolność do pracy, nauki, wpływa na kontakty z bliskimi. Co zrobić, gdy praca przestaje być możliwa? Czy wrócić do pracy po epizodzie depresji? Czy przejść na rentę?
Jak społecznie funkcjonuje chory na depresję, zależy od jej przyczyn, stopnia ciężkości, odpowiedniego leczenia, liczby nawrotów choroby i obecności okresów remisji. Depresja może być łagodna, umiarkowana lub ciężka, jeśli mówimy o jej nasileniu. Endogenna, reaktywna, na podłożu organicznym, gdy rozróżniamy jej etiologię. I w każdej z tych postaci, i w każdym jej epizodzie chory funkcjonować może zupełnie inaczej. Trudno określić jednoznaczny sposób postępowania, ponieważ powinien on być dobrany do każdego chorego indywidualnie oraz w zależności od jego sytuacji zdrowotnej i materialnej.

Niezdolność do pracy

Gdy epizody depresji nie są zbyt intensywne, a remisje długotrwałe, zdolność do pracy jest najczęściej zachowana. Co innego się dzieje, gdy z powodu choroby obniża się aktywność życiowa, dochodzi do utraty zainteresowania pracą, obniżenia jej wydajności, pogarszają się relacje z otoczeniem, zwiększa się absencja chorobowa.
Konieczne może się wtedy stać stwierdzenie ograniczenia zdolności do wykonywania dotychczasowej pracy lub całkowitej niezdolności do pracy zawodowej. Dotyczy to przede wszystkim chorych z głębokimi fazami depresyjnymi, nasilonym spowolnieniem psychoruchowym, zobojętnieniem. Trzeba wziąć pod uwagę także sytuację zawodową i rodzinną chorego. Podjęcie decyzji o przejściu na rentę wymaga dokładnego, wspólnego przeanalizowania, także z rodziną. To ważne, by nie dokonać tego „przedwcześnie”, gdyż chory może czuć się z tego powodu niepotrzebny, bezwartościowy, odsunięty na dalszy plan oraz ciężarem dla rodziny, która będzie musiała się nim zajmować. Z kolei zwlekanie z taką decyzją także może być niewłaściwe. Stąd należy o tym wspólnie, rozważnie zdecydować, myśląc o tym, co będzie najlepsze dla chorego.
W przypadku gdy lekarz uzna, że przez pewien czas lepiej będzie zdrowieć w domu, może wystawić pacjentowi zwolnienie lekarskie, aż do czasu gdy samopoczucie chorego się nie poprawi. Moment powrotu do pracy powinien być uzgodniony wspólnie z lekarzem lub terapeutą, tak by odbyło się to w jak najlepszym momencie.
Czy należy mówić w pracy o swojej chorobie? To powinna być kwestia indywidualna, należy wziąć pod uwagę tolerancję danego środowiska, jego wiedzę na temat depresji oraz własne dobro. Nie ma obowiązku tłumaczenia się komukolwiek ze swojej choroby. A lekarz ma obowiązek zachowania tajemnicy lekarskiej.
Trzeba pamiętać, że odpowiednie i właściwe leczenie nawrotów choroby oraz ich profilaktyka, poprzez, często przewlekłe, przyjmowanie leków, może uchronić przed nawrotami depresji i nie zmniejsza aktywności zawodowej chorego.

Jak żyć po epizodzie depresji?

Oto kilka rad dotyczących dobrego samopoczucia i życia stworzonych przez innych chorych na depresję. Rady są zawarte w „Co warto wiedzieć na temat depresji”. Poradnika został opracowany w Instytucie Lunbecka, Kopenhaga. Poradnik radzi:
– Skoncentruj się na swoich zainteresowaniach, na tym, co lubisz lub wcześniej lubiłeś robić, na tym, w czym jesteś lub byłeś dobry.
– Jeśli z powodu choroby nie pracujesz lub jesteś na emeryturze, nie oznacza to, że nie możesz nic robić. Nie musisz wycofywać się ze swoich kontaktów społecznych.
– Kontynuuj swoje znajomości i pielęgnuj swoje przyjaźnie. Przyjaciele Ci pomogą i wesprą Cię.
– Dzwoń do nich każdego dnia.
– Planuj i kreuj swoje codzienne życie, zapełniaj je różnymi czynnościami i działaniami, np. spotkaniami z przyjaciółmi, zakupami, sportem.
– Miej kontakt z otaczającym światem, nie tylko poprzez znajomych, rodzinę, ale także poprzez gazety, telewizję, książki.

 

 

Jeśli odczuwasz u siebie objawy depresji to zapraszam do lektury na

szczepaniak-psychology.eu/leczenie-depresji-warszawa

 

 

Życie z depresją
5 (100%) 1 vote